Τι είναι το Ενιαίο Σύστημα Πρόληψης;

Το Ενιαίο Σύστημα Πρόληψης είναι μια δομή του Ν. Αχαΐας που λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη των εξαρτήσεων και γενικότερα την προαγωγή της ψυχικής υγείας. Αποτελείται από δύο φορείς, τη Μ.Κ.Ο. «ΠΡΟΤΑΣΗ – Κίνηση για έναν άλλο τρόπο ζωής» και το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτησιογόνων Ουσιών Ν. Αχαΐας, οι οποίοι λειτουργούν συμπληρωματικά μεταξύ τους. Τους δύο φορείς τους συνδέει η ίδια φιλοσοφία, οι ίδιες αρχές και ο κοινός σκοπός να προωθήσουν την πρόληψη των εξαρτήσεων στην περιοχή.

Πώς δημιουργήθηκε το Ενιαίο Σύστημα Πρόληψης;

Στην Πάτρα, ήδη από το 1988, η πρόληψη των εξαρτησιογόνων ουσιών προσέλκυσε το ενδιαφέρον της τοπικής κοινότητας. Μια ομάδα ανθρώπων, που αποτελούνταν από δύο γονείς και τέσσερις εκπαιδευτικούς από ένα σχολικό συγκρότημα της περιοχής, κινητοποιήθηκε και ανέλαβε δράση με σκοπό την πρόληψη του φαινομένου των εξαρτήσεων. Αυτή η ομάδα αποτέλεσε τον πρώτο πυρήνα της Μ.Κ.Ο. που ονομάστηκε «ΠΡΟΤΑΣΗ – Κίνηση για έναν άλλο τρόπο ζωής».
Κάποια χρόνια αργότερα, στα πλαίσια της εθνικής πολιτικής για την πρόληψη των εξαρτήσεων, ξεκινά στην Ελλάδα η ίδρυση Κέντρων Πρόληψης, με τη στήριξη και εποπτεία του Οργανισμού ΚΑτά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ). Το πρώτο Κέντρο Πρόληψης στην Ελλάδα ιδρύεται στα Ιωάννινα, το 1994. Τέσσερα χρόνια μετά, ξεκινούν οι διαδικασίες για την ίδρυση κι άλλων Κέντρων Πρόληψης σε διάφορους Νομούς της Ελλάδας. Ανάμεσα στα Κέντρα που ιδρύθηκαν το 1998 ήταν και το «Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτησιογόνων Ουσιών Ν. Αχαΐας».
Τότε είναι που ξεκινά και η ιστορία του Ενιαίου Συστήματος Πρόληψης στο Ν. Αχαΐας, καθώς, από το 1998, που ιδρύεται το Κέντρο Πρόληψης, αρχίζει η κοινή πορεία του με το εθελοντικό φορέα πρόληψης «ΠΡΟΤΑΣΗ» ο οποίος προϋπήρχε στην περιοχή.
Στο βαθμό που οι δραστηριότητες για την πρόληψη είχαν ξεκινήσει στην περιοχή αρκετά χρόνια πριν από την πρωτοβουλία της πολιτείας, η εθνική αυτή στρατηγική για την πρόληψη δεν θα μπορούσε να μη λάβει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που είχαν ήδη διαμορφωθεί στην τοπική κοινωνία της Πάτρας. Δεν θα μπορούσε να παραγνωριστεί το σημαντικό έργο που είχε επιτελέσει η εθελοντική αυτή οργάνωση στο χώρο της πρόληψης στα χρόνια που προηγήθηκαν της ίδρυσης του Κέντρου Πρόληψης. Η ΠΡΟΤΑΣΗ έχοντας εξασφαλίσει τη στήριξη σημαντικών φορέων του τόπου είχε υλοποιήσει σημαντικές δράσεις με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινότητας. Εκτός αυτού, η ΠΡΟΤΑΣΗ όλα αυτά τα χρόνια είχε δημιουργήσει ήδη ένα δίκτυο τοπικών φορέων που συμμετείχαν στο έργο της πρόληψης. Αυτοί ήταν οι φορείς που στήριξαν το Κέντρο Πρόληψης στο ξεκίνημά του και αποτέλεσαν τα ιδρυτικά του μέλη συμμετέχοντας από την αρχή στις διεργασίες για τη σύστασή του σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ.

Από τότε, από το 1998, οι δύο αυτοί φορείς βρίσκονται σε μια εξελικτική πορεία εποικοδομητικής συνεργασίας με σκοπό να προωθήσουν το κοινό σκοπό της πρόληψης στο Νομό.

Ποιες είναι οι αρχές λειτουργίας του Ενιαίου Συστήματος Πρόληψης;

1. Oι δύο Φορείς, συμφωνούν με την κρατούσα αντίληψη στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, ότι τα αίτια της εξάρτησης πηγάζουν από τον «σύγχρονο τρόπο ζωής», το κοινωνικό μοντέλο το οποίο προκαλεί δυσκολίες και δυσχέρειες στους πολίτες και ιδιαίτερα στους νέους, με αποτέλεσμα να ευνοούνται εξαρτητικές συμπεριφορές και ιδιαίτερα από ουσίες.
   Παράλληλα με σκοπό την κατανάλωση ουσιών και το κέρδος ευνοείται μια κουλτούρα χρήσης, που επιδεινώνει το πρόβλημα.


2. Τα προγράμματα πρόληψης στοχεύουν στην εκπαίδευση της κοινότητας (ατόμων και ομάδων) σε έναν «άλλο» τρόπο ζωής, πιο λειτουργικό με στόχο να αντιμετωπισθούν τα αίτια της εξάρτησης και να ενδυναμωθούν οι πολίτες και ιδιαίτερα οι νέοι ως προσωπικότητες, ώστε να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες χωρίς να έχουν ανάγκη τις ουσίες. Ενθαρρύνονται στην εξέλιξή τους σε αυτόνομες προσωπικότητες, δρώντας ως ενεργοί πολίτες και όχι ως εξαρτημένοι, παθητικοί καταναλωτές. Διευκολύνονται στο να βρίσκουν το δικό τους Νόημα Ζωής.


3. Οι δύο Φορείς αντιλαμβάνονται την πρόληψη ως ευθύνη όλης της τοπικής κοινότητας και για το λόγο αυτό τα προγράμματα πρόληψης πρέπει να απευθύνονται σε όλους, με στόχο την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση κι εκπαίδευση των πολιτών. Οι εκπαιδευμένοι ενεργοί πολίτες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της πρόληψης και τα εκπαιδευμένα στελέχη συμβάλλουν με κάθε τρόπο σε αυτή την κατεύθυνση.


4. Το Κέντρο Πρόληψης αξιοποιεί το μοντέλο ανάπτυξης του εθελοντισμού με το οποίο λειτουργεί η «ΠΡΟΤΑΣΗ», προς την κατεύθυνση της λειτουργίας παρόμοιου τύπου μοντέλου στους Δήμους και σε κοινωνικές ομάδες της τοπικής κοινωνίας.


5. Βασικοί άξονες του μοντέλου εθελοντισμού της «ΠΡΟΤΑΣΗΣ» είναι οι εξής:
   
   
   • Εθελοντές ευαισθητοποιημένοι πολίτες, οι οποίοι αφού εκπαιδευτούν λειτουργούν σε ομάδες έργου, όπου αξιοποιείται η διεργασία της ομάδας για την προώθηση του έργου πρόληψης.
   • Εργαζόμενα στελέχη πρόληψης, πρωτοπόροι εθελοντές, επιστήμονες, οι οποίοι προέρχονται από τις ομάδες της «ΠΡΟΤΑΣΗΣ» όπου έχει φανεί ότι τους εμπνέει ο εθελοντισμός και η πρόληψη και ταυτίζονται με το εθελοντικό μοντέλο της «ΠΡΟΤΑΣΗΣ», εκπαιδεύονται σε αυτό και το προωθούν και το αναπτύσσουν σε όλο το Νομό.
   • Οι εκπρόσωποι των Δήμων και των υπολοίπων φορέων που συμμετέχουν στο Δ.Σ. του Κέντρου Πρόληψης, με την εθελοντική τους παρουσία και προσφορά στηρίζουν το έργο στελεχών και εθελοντών και συνδέουν την τοπική τους κοινωνία ή ομάδα με τα προγράμματα πρόληψης των πυρήνων εθελοντών, αλλά και με τα προγράμματα στην σχολική κοινότητα ή σε άλλους χώρους.

Ποιος είναι ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας στον οποίο στηρίζεται το Ενιαίο Σύστημα Πρόληψης;

1. Η Μ.Κ.Ο. «ΠΡΟΤΑΣΗ - Κίνηση για έναν άλλο τρόπο ζωής» έχει την επιστημονική ευθύνη του Ενιαίου Συστήματος Πρόληψης.
2. Το σύστημα πρόληψης Ν. Αχαΐας είναι ΕΝΙΑΙΟ. Σε όλες τις δράσεις συμμετέχει όλο το Σύστημα.
3. Το έργο των δύο φορέων καθορίζεται και αξιολογείται από κοινού.